พระแสงราชศัสตราประจำมณฑลราชบุรี  พระแสงราชศัสตราเป็นสิ่งที่สร้างขึ้นเพื่อเป็นสัญลักษณ์อันยิ่งสิ่งหนึ่งของพระมหากษัตริย์  และนับเป็นสิ่งหนึ่งในเครื่องเบญจราชกกุธภัญฑ์อันประกอบพระราชอิสริยยศแสดงความเป็นพระมหากษัตริย์และพระราชอำนาจอาญาสิทธิ์สูงสุดในการปกครองแผ่นดินมาตั้งแต่ครั้งอดีต  ในปัจจุบันแม้ว่าการปกครองของประเทศไทยได้มีการเปลี่ยนแปลงมาสู่ระบอบประชาธิปไตยที่มีรัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายอันสูงสุด  แต่พระแสงราชศัสตรายังคงมีนัยแห่งความสำคัญอยู่  เพราะเหตุสืบเนื่องมาจากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  ได้มีพระราชดำริโปรดเกล้าฯ  ให้สร้างพระแสงราชศัสตราสำหรับพระราชทานไว้ประจำมณฑลและเมืองใหญ่น้อยในพระราชอาณาจักรเพื่อเป็นที่ระลึกในคราวเสด็จพระราชดำเนินและประทับแรมที่เมืองนั้นเพื่อเป็นสัญลักษณ์แทนพระองค์  ตอลดจนใช้สำหรับแทงน้ำในการพิธีถือน้ำพิพัฒน์สัตยาในหัวเมือง  ซึ่งแบบอย่างธรรมเนียมปฏิบัตินี้ได้รับการปฏิบัติมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว  และพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว  สำหรับราชกาลปัจจุบันแม้ว่าจะมิได้พระราชทานพระแสงราชศัสตราประจำเมืองต่างๆ  เพิ่มเติมจากรัชกาลก่อนๆ  แต่ก็มีพระราชนิยมให้สร้างพระ-พุทธนวราชบพิตรพระราชทานแทน

                จังหวัดราชบุรีเป็นจังหวัดหนี่งที่ได้รับพระราชทานพระแสงราชศัตราประจำมณฑลตั้งแต่ครั้งรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมุงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว  โดยพระราชทานแก่จางวางตรีหม่อมเจ้าสฤษดิ  ชยางกูร  ผู้เป็นสมุหเทศาภิบาล  มณฑลราชบุรีในคราวที่เสด็จพระราชดำเนินตรวจราชการแวะเยี่ยมเยือนราษฎรเมืองราชบุรีเมื่อวันที่  ๒๔  เมษายน  พ.ศ.๒๔๕๘  พระแสงนี้เป็นดาบไทยยาว  ๑๐๓  เซนติเมตร  ด้ามยาว  ๓๑  เซนติเมตร  ฝักยาว  ๗๒  เซนติเมตร  ใบยาว  ๖๕.๒๐  เซนติเมตร  ใบกว้าง  ๒.๕๐  เซนติเมตร  ตัวพระแสงทำด้วยเหล็กเนื้อดี  ด้ามทำด้วยทองคำลงยาราชาวดี  ฝักทำด้วยไม้หุ้มทองคำสีดอกบวบประดับลวดลายทั้งสองด้าม  ปลายฝักลงยาราชาวดี  ทอดบนพานแว่นฟ้า  พร้อมหมอนรองพระแสง  ใบพระแสงจาจึกข้อความเหมือนกันทั้งสองด้านว่า  “มณฑราชบุรี”  ปลอกด้ามซ้าย  จารึกว่า   “”  ปัจจุบันพระแสงราชศัสตราประจำมณฑลราชบุรีนี้จัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติราชบุรี

-----------------